Στην ΕΕ των πολλών ταχυτήτων τη θέση θα 'χει το Ελ-LADA? ~ Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΦΩΝΗ
Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΦΩΝΗ: Στην ΕΕ των πολλών ταχυτήτων τη θέση θα 'χει το Ελ-LADA?

6 Οκτωβρίου 2009

Στην ΕΕ των πολλών ταχυτήτων τη θέση θα 'χει το Ελ-LADA?




Στην μεταφρασμένη έκδοση του πολυσυζητημένου και πολυβραβευμένου βιβλίου του Νομπελίστα Πωλ Κρούγκμαν "Η κρίση του 2008", ο Νίκος Κοτζιάς, ο σύμβουλος του πρωθυπουργού πλέον, Γεώργιου Παπανδρέου Β' , προσέθεσε ένα πολύ σημαντικό εισαγωγικό σημείωμα που προσπαθεί φιλότιμα ακόμα και να ξεπεράσει το ενδιαφέρον της ανάγνωσης του κυρίως βιβλίου.


Ο Νίκος Κοτζιάς βέβαια δεν είχε ανάγκη την ιδιότητα του σύμβουλου του Πρωθυπουγού για να είναι άξιος μνημόνευσης. Έχει και μόνος του προσωπικά, πλούσιο βιογραφικό. Μεγάλος και αξιόλογος επιστήμονας, συγγραφέας 23 επιστημονικών βιβλίων και μιας συλλογής ποιημάτων, έχει επιμεληθεί την μετάφραση τουλάχιστον 60 βιβλίων ενώ παραμένει ενεργό κρατικό στέλεχος με επιρροή σε διάφορους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, όπως επίσης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εξίσου ενδιαφέρουσα, είναι και η πρότερη πολιτική και συνδικαλιστική του σταδιοδρομία, ως αξιόλογο στέλεχος της ΚΝΕ, με διακρίσεις στον οργανωτικό τομέα αλλά και εξίσου αγωνιστική πορεία στην Χούντα και στην μεταπολίτευση. Αποχώρησε από το κομμουνιστικό κόμμα το ίδιο βράδυ της ορκωμοσίας της κυβέρνησης Τζανεττάκη, ενώ από το 1996 συνεργάζεται στενά με τον Γεώργιο Παπανδρέου.


Έτσι λοιπόν στο εισαγωγικό σημείωμα του Νίκου Κοτζιά έγιναν μερικές αξιόλογες επισημάνσεις, τις οποίες επέλεξα να κάνω ευρύτερα γνωστές και στο μη αναγνωστικό κοινό, για τις ανάγκες του προβληματισμού.



1) Στο εισαγωγικό σημείωμα λοιπόν εκφράζονται άνοικτα οι φόβοι του συγγραφέα, για τις συνέπειες και τους άξονες που θα ακολουθήσει η ΕΕ μετά την κρίση. Και στην σελίδα 18 συγκεριμένα, αναφέρεται στον κίνδυνο ο ισχυρός πυρήνας της Ευρώπης (Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία) να αναθεωρήσει το οικονομικό του μοντέλο προχωρώντας σε μια ένωση πολλαπλών ταχυτήτων, που θα αντιμετωπίζει με ένα ξεχωριστό τρόπο τις οικονομίες που δυναμιτίζουν την οικονομική αξιοπιστία των ισχυρών ή τις χώρες που αποτελούν αυτό που χοντρικά λέμε μαύρα πρόβατα του ευρωπαικού τρένου. Μέσα σε αυτές τις χώρες είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να είναι και η Ελλάδα, αφού τα εκτροχιασμένα δημοσιοοικονομικά, το διογκωμένο χρέος και ο σπάταλος δημόσιος τομέας άρουν την αξιοπιστία των διεθνών αγορών πρός την Ελλάδα.



2) Σε ένα άλλο σημείο (σελ.20) της εισαγωγής, γίνεται εκτίμηση για επικράτηση ενός νέου μοντέλου καπιταλισμού, της αυταρχικής εκδοχής του, φέρνοντας σαν παράδειγμα τα κοινωνικά μοντέλα της Κίνας και της Ρωσίας. Άς μου επιτραπεί ένας προσωπικός σχολιασμός, καθώς σε αυτήν την εκτίμηση δίνω και εγώ ειδικό βάρος θεωρώντας το ως υπαρκτή πιθανότητα. Και αυτό γιατί σε μια εποχή που οι καταρρέουσες αγορές είναι ο κανόνας, που η εισροή κεφαλαίων γίνεται με κύρια κατεύθυνση τις κινέζικες και ασιατικές αγορές, είναι πολύ πιθανό η αναπτυξιακή δυνατότητα της Κίνας αυτήν την περίοδο να επηρεάσει προς τα κάτω τις κατακτήσεις της Ευρώπης. Είναι δυνατόν η επιρροή αυτή να γίνει τόσο σε τεχνοκρατικό και κυβερνητικό επίπεδο όσο και σε κοινωνικό με αποτέλεσμα το μοντέλο της Ευρώπης του κοινωνικού κράτους να μετατραπεί στο αυταρχικό μόρφωμα της Κίνας, της εθελοντικής υπερπαραγωγικότητας και των ανύπαρκτων εργασιακών σχέσεων. Χωρίς να αμφιβάλλω ότι τα πάντα είναι αναστρέψιμα, εκτιμώ ότι αυτό το ζήτημα (των δημοκρατικών δικαιωμάτων και της κοινωνικής οργάνωσης) θα μπεί πολύ υψηλά στην πολιτική ατζέντα τα επόμενα 20 χρόνια.



3) Το πιο ουσιώδες όμως κομμάτι (σελ.31) αυτής της εισαγωγής-δοκίμιο, και ταυτόχρονα ολίγον ιλαρό, είναι η εκτίμηση του κ.Κοτζιά ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αναθεωρήσει την συνθήκη του Μάαστριχτ. Και το χαρακτήρισα ιλαρό γιατί φαίνεται σαν να δικαιώνεται ο αγώνας της.. Παπαρήγα. Ναι είναι αλήθεια το σύνθημα "Ψηφίσατε το Μάαστριχτ πληρώνει ο λαός" που όλοι φωνάζαμε σαν 15χρονα μέλη της ΚΝΕ, αν και δικαίως μας φαινόταν αναχρονιστικό τώρα δικαιώνεται σύμφωνα με τον κ.Κοτζιά. Και η Ευρώπη θα πρέπει να ξαναβρεί το κοινωνικό της πρόσωπο, συνδέοντας το οικονομικό της πρόγραμμα όχι τόσο με δημοσιοοικονομικούς και νομισματικούς στόχους, αλλά κυρίως με στόχους που θα ανταποκρίνονται και θα στηρίζουν την πραγματική οικονομία. Γίνεται λόγος για την ανάγκη σε περιόδους κρίσης να στηριχθούν άμεσα οι κοινωνικά αδύναμοι, ώστε να σηκώσουν το βάρος της κατανάλωσης και της ζήτησης που έχει ανάγκη η αγορά. Η αποσύνδεση των τραπεζών από τον ρόλο τους στην χρηματοδότηση επενδύσεων, οι φιλελεύθερες εμμονές στην νομισματική πολιτική που θα έλυνε όλα τα προβλήματα και το αόρατο χέρι της αγοράς που επαληθεύτηκε ότι ήταν αόρατο στην στιγμή της κρίσης, αποτελούν τα κακά παραδείγματα για τον κ.Κοτζιά που κάνουν επιτακτική την ανάγκη υιοθέτησης περισσότερο κοινωνικών μέτρων με ζητούμενο την πραγματική οικονομία.


Το βιβλίο του κ.Κρούγκμαν κατά τα άλλα δεν έχει ενδιαφέρον για τα ελληνικά δεδομένα, ωστόσο αποτελεί μια αντικειμενική ανασκόπηση του παγκόσμιου ιστορικού υποβάθρου και των αντιλήψεων που προηγήθηκαν της κρίσης του 2008.

Related Posts with Thumbnails